Excavate.it

Pyetje

Pyetjet e shpeshta

Çfarë është Excavate.it?
Excavate.it është një sistem për regjistrimin e gërmimeve arkeologjike. Bashkon çdo regjistrim që prodhon një gërmim në një hapësirë pune të vetme në Notion: gjetje, njësi stratigrafike, fotografi, kuti magazinimi dhe raporte, të gjitha të lidhura me njëra-tjetrën. Mbi këto regjistrime ndërtojmë mjete që i lexojnë, si një matricë Harris-i e krijuar automatikisht dhe një pamje 3D e vendit.
Për kë është?
Për ekipet e gërmimit: drejtues gërmimi dhe projekti, arkeologë terreni, specialistë si qeramologë dhe konservatorë, universitete dhe institute kërkimore, institucione të trashëgimisë kulturore dhe njësi arkeologjie tregtare.
A duhet ta njohë ekipi ynë Notion-in?
Jo. Shumica e ekipeve dinë ta përdorin tashmë, dhe hapësira e punës përgatitet për gërmimin tuaj para se të filloni. Ne i sjellim të dhënat tuaja dhe qëndrojmë me ekipin tuaj derisa regjistrimi aty të jetë më i shpejtë se ç'bënit më parë.
A mund të sjellim regjistrimet tona ekzistuese?
Po. Shumica e gërmimeve vijnë me vite regjistrimesh në letër, fletë llogaritëse, skedarë rilevimi dhe fotografi. Migrimi e lexon arkivin ashtu siç është në të vërtetë, gjen ku i përket çdo kolonë dhe kod, dhe sinjalizon çdo gjë që nuk përputhet qartë në vend që të hamendësojë.
Kujt i përkasin të dhënat?
Juve. Regjistrimet ndodhen në hapësirën tuaj të punës në Notion dhe mund t'i eksportoni të gjitha në çdo kohë.
Çfarë mjetesh përfshin?
Një matricë Harris-i e krijuar nga marrëdhëniet stratigrafike në skedat e njësive, me kontradiktat të sinjalizuara. Një pamje 3D e vendit me çdo gjetje aty ku u gjet, njësi të grupuara në faza dhe periudha, harta dendësie të materialit dhe ngjyra të dheut Munsell. LiDAR dhe ortofoto të gjeoreferencuara me pika nga stacioni total, një kronologji LiDAR për çdo sondazh dhe izohipse. Faqet e ditarit të gërmimit të shkruar me dorë mund të skanohen dhe transkriptohen, me çdo njësi dhe gjetje që përmendin të lidhur me regjistrimin e vet.
Cilat gërmime e përdorin?
Excavate.it u ndërtua me gërmimin greko-shqiptar në Maligrad, në liqenin e Prespës në Shqipëri, të drejtuar nga I.DI.PO.S., dhe me gërmimin në Torre dell'Alto në Itali, me Departamentin e Historisë dhe Kulturave të Universitetit të Bolonjës.
Si fillojmë?
Na tregoni si e regjistron sot gërmimi juaj, çfarë keni tashmë nga sezonet e mëparshme dhe çfarë ju nevojitet prej tyre. Biseda e parë ka të bëjë me regjistrimet tuaja, jo me softuerin.
Si funksionon transkriptimi i ditarit të gërmimit?
Skanoni një faqe të ditarit të gërmimit të shkruar me dorë dhe ajo transkriptohet në shënimin e asaj dite në Notion. Çdo varr, njësi stratigrafike dhe gjetje që përmend faqja lidhet me regjistrimin e vet, dhe skanimi origjinal mbetet i bashkëngjitur në shënim, kështu që shkrimi i dorës është gjithmonë një klikim larg.
Si ndërtohet matrica e Harris-it?
Nga marrëdhëniet stratigrafike të regjistruara në skedat e njësive, jo e vizatuar dhe e mbajtur me dorë. Ndërsa matrica merr formë, kontradiktat në këto marrëdhënie sinjalizohen, dhe e njëjta sekuencë lexohet njësi pas njësie ose e mbledhur në fazat dhe periudhat me të cilat interpretoni vendin.
A mund të sjellim skanime LiDAR, ortofoto dhe modele nga droni?
Po. Skanimet LiDAR dhe ortofotot gjeoreferencohen duke vendosur pika mbi to dhe duke futur koordinatat e tyre nga stacioni total; me tre ose më shumë pika mund të kontrolloni përshtatjen dhe të shihni gabimin në çdo pikë. Çdo skanim ruan datën e tij, kështu që skanimet e një sondazhi luhen me radhë në një vijë kohore, dhe izohipset vizatohen në intervalin që caktoni. Modelet nga droni dhe kamera, ortofotot dhe LiDAR-i ndodhen të gjitha në të njëjtën hapësirë 3D me njësitë dhe gjetjet tuaja.
A mund të regjistrojmë ngjyrat e dheut Munsell?
Po. Nuanca, vlera dhe kroma regjistrohen si fusha më vete mbi njësitë stratigrafike dhe gjetjet, jo të fshehura në një përshkrim, dhe skena 3D i përdor për të ngjyrosur çdo njësi dhe gjetje, kështu që ndryshimet në depozitim duken në vetë dheun.
A ndihmon në planifikimin e sezonit?
Një shabllon opsional e drejton sezonin rreth gërmimit, në të njëjtën hapësirë pune me regjistrimet: misionet dhe lejet e tyre, njerëzit e përfshirë dhe rolet e tyre, kostot që u ngarkohen, udhëtimet dhe dokumentet që i bëjnë të mundura.
Si punon ekipi së bashku në të?
Të gjithë punojnë mbi të njëjtat regjistrime të lidhura. Një bazë të dhënash mund të ketë shumë pamje, si një galeri fotografish për specialistin e gjetjeve, një tabelë për regjistruesin dhe një tabelë kartash për drejtuesin, pa kopjuar asgjë. Pyetjet bëhen dhe zgjidhen në komente mbi vetë njësinë ose gjetjen, kështu që një vendim i marrë në sondazh është ende aty kur shkruhet raporti.
A mund të vizatojmë mbi planimetritë tona?
Po. Vendosni dhe shkallëzoni një planimetri fotografike të gërmimit në skenën 3D dhe vizatoni njësitë stratigrafike drejtpërdrejt mbi të; planimetria mbetet në vend si referencë ndërsa hartëzoni njësitë.
A funksionon në sondazh pa sinjal?
Po. Në sondazh ekipi e shkruan ditarin në letër dhe fotografon gjithçka me telefon, ndërsa një laptop në modalitetin jashtë linje mund të shtojë të dhënat bazë të gjetjeve të reja. Kthyer në shtëpi, sapo lidhet me internetin, gjetjet dhe njësitë stratigrafike të reja sinkronizohen vetë në cloud, dhe secili ngarkon shënimet e veta drejtpërdrejt te regjistrimi i duhur.
A mund ta ruajmë terminologjinë dhe mënyrën tonë të regjistrimit?
Po. Kolonat emërtohen me termat që gërmimi juaj i përdor tashmë: në Maligrad njësitë stratigrafike quhen loci. Kur një informacion i ri nuk përshtatet në strukturë, shtohet menjëherë një kolonë dhe futja e të dhënave vazhdon, kështu që baza e të dhënave vazhdon t'i përshtatet mënyrës si punoni në të vërtetë.
Ku ndërhyn inteligjenca artificiale, dhe kush e kontrollon?
Notion ka inteligjencë artificiale të integruar. Ndihmon të transkriptohet, madje edhe të përkthehet, ditari i ditës nga një foto e faqes dhe shënimet ose audioja juaj, propozon ndryshime në matricën e Harris-it nga marrëdhëniet që përshkruan ditari, dhe mund të hartojë një artikull nga regjistrimet e një misioni. Një arkeolog kontrollon dhe miraton çdo ndryshim para se të hyjë në fuqi.
A mund të shohim kush ndryshoi çfarë?
Po. Çdo ndryshim tregon kush e bëri dhe kur, dhe pyetjet marrin përgjigje në komente mbi vetë regjistrimin. Meqë sistemi e di çfarë të dhënash të presë, ai gjithashtu nxjerr në pah informacionin që mungon dhe sinjalizon kontradiktat, në vend që t'i lërë për një kontroll manual në fund të sezonit.
A mund të krijojmë grafikë nga të dhënat tona?
Po, drejtpërdrejt nga të njëjtat regjistrime: nga gjetjet sipas llojit te gjetjet e grupuara sipas materialit dhe vitit të gërmimit. Nuk ju duhet të dini si ndërtohet një grafik; mund t'ia përshkruani atë që keni në mendje inteligjencës artificiale të integruar.
A na duhen pajisje të veçanta për planimetritë fotografike LiDAR?
Planimetritë fotografike 3D të përditshme në Torre dell'Alto u realizuan me LiDAR-in e integruar të një iPad-i dhe më pas u gjeoreferencuan me eksportin e stacionit total të ditës. Për ta ndjekur kështu përparimin e sondazhit nevojitet një iPad Pro ose iPhone Pro me LiDAR.
A mund të gjejmë vullnetarë përmes tij?
Po. Një formular publik i shpërndarë në faqen tuaj të internetit ose në rrjetet sociale fton ekspertë dhe vullnetarë të bashkohen në misionin e ardhshëm. Përgjigjet e tyre mbërrijnë në të njëjtën hapësirë pune, pa ekspozuar para publikut asnjë nga të dhënat e gërmimit.
A është Excavate.it e njëjta gjë me Notion?
Jo. Notion është baza e të dhënave ku ndodhen regjistrimet, dhe nuk e kemi ndërtuar ne: dimë si ta përdorim. Excavate.it është mënyra si e përgatisim për një gërmim, sjellim të dhënat tuaja dhe ndërtojmë mbi të mjetet që plotësojnë ciklin, nga regjistrimi te analiza.

Ku të fillojmë

Na tregoni si e regjistron sot gërmimi juaj

Biseda e parë e dobishme nuk ka të bëjë me softuerin. Ka të bëjë me atë mbi të cilin mbështetet vërtet sezoni juaj, çfarë keni grumbulluar tashmë nga sezonet e mëparshme dhe çfarë nuk keni arritur kurrë të nxirrni prej tyre.

Na tregoni për gërmimin tuaj