Ερωτήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Excavate.it;
Το Excavate.it είναι ένα σύστημα καταγραφής αρχαιολογικών ανασκαφών. Συγκεντρώνει κάθε εγγραφή που παράγει μια ανασκαφή σε έναν χώρο εργασίας στο Notion: ευρήματα, στρωματογραφικές ενότητες, φωτογραφίες, κιβώτια αποθήκευσης και αναφορές, όλα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Πάνω σε αυτή την καταγραφή φτιάχνουμε εργαλεία που τη διαβάζουν πίσω, όπως η μήτρα Harris που παράγεται αυτόματα και μια τρισδιάστατη προβολή του χώρου.
Σε ποιους απευθύνεται;
Σε ανασκαφικές ομάδες: διευθυντές και υπεύθυνους έργων, αρχαιολόγους πεδίου, ειδικούς όπως κεραμολόγους και συντηρητές, πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα, αρχαιολογικές υπηρεσίες και εταιρείες αρχαιολογικών εργασιών.
Χρειάζεται η ομάδα μας να ξέρει Notion;
Όχι. Οι περισσότερες ομάδες ήδη το χρησιμοποιούν, και ο χώρος εργασίας στήνεται για την ανασκαφή σας πριν ξεκινήσετε. Μεταφέρουμε τα δεδομένα σας και μένουμε με την ομάδα σας μέχρι η καταγραφή σε αυτόν να είναι πιο γρήγορη από ό,τι κάνατε πριν.
Μπορούμε να φέρουμε τις υπάρχουσες καταγραφές μας;
Ναι. Οι περισσότερες ανασκαφές έρχονται με χρόνια χειρόγραφων αρχείων, λογιστικών φύλλων, αρχείων αποτύπωσης και φωτογραφιών. Η μεταφορά διαβάζει το αρχείο όπως πραγματικά είναι, βρίσκει πού ανήκει κάθε στήλη και κάθε κωδικός, και επισημαίνει ό,τι δεν αντιστοιχίζεται καθαρά αντί να μαντεύει.
Σε ποιον ανήκουν τα δεδομένα;
Σε εσάς. Οι εγγραφές βρίσκονται στον δικό σας χώρο εργασίας στο Notion, και μπορείτε να τις εξαγάγετε όλες όποτε θέλετε.
Ποια εργαλεία περιλαμβάνει;
Μήτρα Harris που παράγεται από τις στρωματογραφικές σχέσεις των δελτίων σας, με επισήμανση των αντιφάσεων. Τρισδιάστατη προβολή του χώρου με κάθε εύρημα εκεί όπου βρέθηκε, ενότητες ομαδοποιημένες σε φάσεις και περιόδους, χάρτες πυκνότητας υλικού και χρώματα εδάφους κατά Munsell. Γεωαναφερμένα LiDAR και ορθοφωτογραφίες με σημεία γεωδαιτικού σταθμού, χρονολόγιο LiDAR για κάθε τομή και ισοϋψείς. Οι σελίδες του χειρόγραφου ημερολογίου ανασκαφής σαρώνονται και μεταγράφονται, με κάθε ενότητα και εύρημα που αναφέρουν συνδεδεμένο με την εγγραφή του.
Ποιες ανασκαφές το χρησιμοποιούν;
Το Excavate.it φτιάχτηκε μαζί με την ελληνοαλβανική ανασκαφή στο Maligrad της λίμνης Πρέσπας στην Αλβανία, που διεξάγει το Ι.ΔΙ.ΠΟ.Σ., και με την ανασκαφή στο Torre dell'Alto στην Ιταλία, με το Τμήμα Ιστορίας και Πολιτισμών του Πανεπιστημίου της Μπολόνια.
Πώς ξεκινάμε;
Πείτε μας πώς καταγράφει σήμερα η ανασκαφή σας, τι έχετε ήδη από προηγούμενες περιόδους και τι χρειάζεστε από αυτό. Η πρώτη συζήτηση αφορά τις καταγραφές σας, όχι το λογισμικό.
Πώς λειτουργεί η μεταγραφή του ημερολογίου ανασκαφής;
Σαρώνετε μια σελίδα του χειρόγραφου ημερολογίου ανασκαφής και μεταγράφεται στην καταχώριση της ημέρας στο Notion. Κάθε ταφή, στρωματογραφική ενότητα και εύρημα που αναφέρει η σελίδα συνδέεται με την εγγραφή του, και η αρχική σάρωση μένει συνημμένη στην καταχώριση, ώστε το χειρόγραφο να είναι πάντα ένα κλικ μακριά.
Πώς φτιάχνεται η μήτρα Harris;
Από τις στρωματογραφικές σχέσεις που έχετε καταγράψει στα δελτία σας, όχι σχεδιασμένη και συντηρημένη στο χέρι. Καθώς η μήτρα παίρνει μορφή, οι αντιφάσεις σε αυτές τις σχέσεις επισημαίνονται, και η ίδια ακολουθία διαβάζεται ενότητα προς ενότητα ή συγκεντρωμένη στις φάσεις και τις περιόδους με τις οποίες ερμηνεύετε τον χώρο.
Μπορούμε να φέρουμε σαρώσεις LiDAR, ορθοφωτογραφίες και μοντέλα από drone;
Ναι. Οι σαρώσεις LiDAR και οι ορθοφωτογραφίες γεωαναφέρονται ορίζοντας σημεία πάνω τους και δίνοντας τις συντεταγμένες τους από τον γεωδαιτικό σταθμό· με τρία ή περισσότερα σημεία μπορείτε να ελέγξετε την προσαρμογή και να δείτε το σφάλμα σε κάθε σημείο. Κάθε σάρωση κρατά την ημερομηνία της, ώστε οι σαρώσεις μιας τομής να παίζουν σε ένα χρονολόγιο, και οι ισοϋψείς σχεδιάζονται σε όποιο βήμα ορίσετε. Μοντέλα από drone και φωτογραφική μηχανή, ορθοφωτογραφίες και LiDAR βρίσκονται όλα στον ίδιο τρισδιάστατο χώρο με τις ενότητες και τα ευρήματά σας.
Μπορούμε να καταγράφουμε χρώματα εδάφους κατά Munsell;
Ναι. Απόχρωση, φωτεινότητα και κορεσμός καταγράφονται ως ξεχωριστά πεδία στις στρωματογραφικές ενότητες και στα ευρήματα, όχι θαμμένα μέσα σε μια περιγραφή, και η τρισδιάστατη σκηνή τα χρησιμοποιεί για να χρωματίσει κάθε ενότητα και εύρημα, ώστε οι αλλαγές της επίχωσης να φαίνονται στο ίδιο το έδαφος.
Βοηθά στον προγραμματισμό της ανασκαφικής περιόδου;
Ένα προαιρετικό πρότυπο οργανώνει την περίοδο γύρω από το σκάμμα, στον ίδιο χώρο εργασίας με τις ανασκαφικές καταγραφές: αποστολές και άδειες, τα άτομα που συμμετέχουν και τους ρόλους τους, τα κόστη που χρεώνονται σε αυτές, και τις μετακινήσεις και τα έγγραφα που τα κάνουν να συμβούν.
Πώς δουλεύει η ομάδα μαζί σε αυτό;
Όλοι δουλεύουν πάνω στις ίδιες συνδεδεμένες εγγραφές. Μία βάση δεδομένων μπορεί να έχει πολλές προβολές, όπως συλλογή φωτογραφιών για τον ειδικό των ευρημάτων, πίνακα για τον υπεύθυνο καταγραφής και ταμπλό για τον διευθυντή, χωρίς να αντιγράφεται τίποτα. Οι ερωτήσεις τίθενται και απαντώνται σε σχόλια πάνω στην ίδια την ενότητα ή το εύρημα, ώστε μια απόφαση που πάρθηκε στην τομή να είναι ακόμη εκεί όταν γράφεται η έκθεση.
Μπορούμε να σχεδιάσουμε πάνω στις δικές μας κατόψεις;
Ναι. Τοποθετείτε και κλιμακώνετε μια φωτογραφική κάτοψη της ανασκαφής μέσα στην τρισδιάστατη σκηνή και σχεδιάζετε τις στρωματογραφικές ενότητες απευθείας πάνω της· η κάτοψη μένει στη θέση της ως αναφορά όσο αποτυπώνετε τις ενότητες.
Λειτουργεί στην τομή χωρίς σήμα;
Ναι. Στην τομή η ομάδα γράφει το ημερολόγιο στο χαρτί και φωτογραφίζει τα πάντα με το κινητό, ενώ ένας φορητός υπολογιστής σε λειτουργία εκτός σύνδεσης μπορεί να προσθέσει τα βασικά στοιχεία των νέων ευρημάτων. Πίσω στο σπίτι, μόλις συνδεθεί, τα νέα ευρήματα και οι στρωματογραφικές ενότητες συγχρονίζονται μόνα τους στο cloud, και ο καθένας ανεβάζει τις σημειώσεις του κατευθείαν στη σωστή εγγραφή.
Μπορούμε να κρατήσουμε τη δική μας ορολογία και τον τρόπο καταγραφής μας;
Ναι. Οι στήλες ονομάζονται με τους όρους που ήδη χρησιμοποιεί η ανασκαφή σας: στο Maligrad οι στρωματογραφικές ενότητες λέγονται loci. Όταν μια νέα πληροφορία δεν χωρά στη δομή, προστίθεται επιτόπου μια στήλη και η καταχώριση συνεχίζεται, ώστε η βάση δεδομένων να προσαρμόζεται συνεχώς στον τρόπο που πραγματικά δουλεύετε.
Πού μπαίνει η τεχνητή νοημοσύνη, και ποιος την ελέγχει;
Το Notion έχει ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη. Βοηθά να μεταγραφεί, ακόμη και να μεταφραστεί, το ημερολόγιο της ημέρας από μια φωτογραφία της σελίδας και τις σημειώσεις ή τον ήχο σας, προτείνει αλλαγές στη μήτρα Harris από τις σχέσεις που περιγράφει το ημερολόγιο, και μπορεί να συντάξει ένα πρώτο άρθρο από τις εγγραφές μιας αποστολής. Ένας αρχαιολόγος ελέγχει και επικυρώνει κάθε αλλαγή πριν μετρήσει.
Μπορούμε να δούμε ποιος άλλαξε τι;
Ναι. Κάθε αλλαγή δείχνει ποιος την έκανε και πότε, και οι ερωτήσεις απαντώνται σε σχόλια πάνω στην ίδια την εγγραφή. Επειδή το σύστημα ξέρει τι δεδομένα να περιμένει, επισημαίνει επίσης τις πληροφορίες που λείπουν και τις αντιφάσεις, αντί να τις αφήνει για έναν χειροκίνητο έλεγχο στο τέλος της περιόδου.
Μπορούμε να φτιάξουμε γραφήματα από τα δεδομένα μας;
Ναι, κατευθείαν από τις ίδιες εγγραφές: από τα ευρήματα ανά τύπο μέχρι τα ευρήματα ομαδοποιημένα ανά υλικό και έτος ανασκαφής. Δεν χρειάζεται να ξέρετε πώς φτιάχνεται ένα γράφημα· μπορείτε να περιγράψετε αυτό που έχετε στο μυαλό σας στην ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη.
Χρειαζόμαστε ειδικό εξοπλισμό για τις φωτογραφικές κατόψεις LiDAR;
Οι καθημερινές τρισδιάστατες φωτογραφικές κατόψεις στο Torre dell'Alto τραβήχτηκαν με το LiDAR ενός iPad και γεωαναφέρθηκαν με την εξαγωγή του γεωδαιτικού σταθμού της ημέρας. Για να παρακολουθείτε έτσι την πρόοδο της τομής χρειάζεται iPad Pro ή iPhone Pro με LiDAR.
Μπορούμε να βρούμε εθελοντές μέσα από αυτό;
Ναι. Μια δημόσια φόρμα, κοινοποιημένη στον ιστότοπο ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσκαλεί ειδικούς και εθελοντές να συμμετάσχουν στην επόμενη αποστολή. Οι απαντήσεις τους φτάνουν στον ίδιο χώρο εργασίας, χωρίς να εκτίθεται στο κοινό κανένα από τα δεδομένα της ανασκαφής.
Είναι το Excavate.it το ίδιο με το Notion;
Όχι. Το Notion είναι η βάση δεδομένων όπου ζουν οι εγγραφές, και δεν το φτιάξαμε εμείς: ξέρουμε πώς να το χρησιμοποιούμε. Το Excavate.it είναι ο τρόπος που το στήνουμε για μια ανασκαφή, μεταφέρουμε τα δεδομένα σας και χτίζουμε από πάνω τα εργαλεία που ολοκληρώνουν τον κύκλο, από την καταγραφή ως την ανάλυση.

Από πού ξεκινάτε

Πείτε μας πώς καταγράφει σήμερα η ανασκαφή σας

Η χρήσιμη πρώτη κουβέντα δεν αφορά λογισμικό. Αφορά το πάνω σε τι τρέχει πραγματικά η περίοδός σας, τι έχει ήδη συσσωρευτεί από τις προηγούμενες, και τι δεν καταφέρατε ποτέ να βγάλετε από αυτά.